Weet jij of jouw noodverlichting aan de regels voldoet?

Alle regels overzichtelijk op een rij

Gebouwbeheerders, facilitair managers en eigenaren weten dat noodverlichting verplicht is. Maar wat zijn precies de actuele regels? Hier lees je stap voor stap hoe je aan alle verplichtingen voldoet.

Lees alles over:

Het belang van correcte noodverlichting

De eisen voor noodverlichting zijn verspreid vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl, voorheen het Bouwbesluit), in verschillende NEN- en ISO-normen en het Arbobesluit. Deze regels bepalen waar noodverlichting moet hangen, wat het systeem moet kunnen en hoe het gecontroleerd en beheerd moet worden.

Waarom dit belangrijk is

Het voldoen aan de regels voor noodverlichting is niet vrijblijvend. Correct aangebrachte en goed onderhouden noodverlichting maakt een gebouw veiliger. Onvoldoende naleving kan de volgende gevolgen hebben:

  • Desoriëntatie en paniek bij stroomuitval.
  • Vertraging van de evacuatie en belemmering van hulpdiensten.
  • Juridische en financiële gevolgen, zoals civiele aansprakelijkheid, bestuurlijke boetes en mogelijk zelfs strafrechtelijke vervolging bij letsel.
  • Verminderde of uitgesloten verzekeringsdekking door het niet naleven van de regels.

Soorten noodverlichting en eisen

Vluchtwegaanduiding

Vluchtwegaanduiding zijn de verlichte groene pictogram die de weg wijzen naar de dichtstbijzijnde (nood)uitgang. 

Plaatsing

Vluchtwegaanduiding is verplicht in:

  • ruimten waar een verkeersroute doorheen voert, zoals gangen;
  • ruimten waar meer dan 50 personen mogen verblijven;
  • en wegtunnels.
Prestatie-eisen
  • Binnen 15 seconden zichtbaar na spanningsuitval.
  • Minimaal 60 minuten zichtbaar blijven (tenzij anders gespecificeerd).
  • Helderheid: luminantie van de veiligheidskleur is minimaal 2 cd/m².
  • Uniformiteit: het maximale luminantieverschil binnen dezelfde kleur is 10:1.
  • Contrast: verhouding tussen veiligheidskleur en contrastkleur ligt tussen 5:1 en 15:1.
  • Kijkafstand:
    • intern verlicht: 200 × pictogramhoogte
    • extern verlicht: 100 × pictogramhoogte
  • Kijkhoek: montage maximaal 20° boven horizontale zichtlijn.

Vluchtwegverlichting

Vluchtwegverlichting is de verlichting die in werking treedt bij stroomuitval om de vluchtroute in het gebouw veilig te kunnen gebruiken.

Plaatsing

Vluchtwegverlichting is verplicht in:

  • verblijfsruimten voor meer dan 75 personen én de ruimten waardoor de route daaruit voert;
  • functieruimten onder de begane grond;
  • ruimten waardoor een beschermde vluchtroute voert;
  • en wegtunnels.
Prestatie-eisen
  • Binnen 15 seconden automatisch inschakelen bij stroomuitval.
  • Minimaal 60 minuten autonoom blijven branden.
  • Een verlichtingssterkte van ten minste 1 lux op een vloer, tredevlak of hellingbaan gemeten.
  • Uniformiteit: de diversiteitsverhouding langs de as van de vluchtroute is minimaal 40:1.
  • Kleurweergave-index van lamp: minimaal Ra 40.

Anti-paniekverlichting

Anti-paniekverlichting wordt vaak vergeten, terwijl het in veel gebouwen verplicht is. In grote ruimten of ruimten met een verhoogd risico vermindert anti-paniekverlichting het paniekrisico en zorgt voor oriëntatie.

Plaatsing

Anti-paniekverlichting is verplicht in:

  • ruimten groter dan 60 m²;
  • als een ruimte vluchtwegverlichting vereist maar geen directe toegang heeft tot een vluchtroute, moet de tussenliggende route ook verlicht worden;
  • mindervalidentoiletten;
  • liften;
  • en waar nodig op basis van een risico-inventarisatie, zoals ruimten zonder daglicht, drukbezochte plekken of zones met struikelgevaar.
Prestatie-eisen
  • Minimaal 1 lux volgens Bbl (geldt boven de 0,5 lux uit NEN-EN 1838).
  • Minimaal 60 minuten brandduur.
  • 50% lichtniveau binnen 5 seconden, volledig licht binnen 60 seconden.
  • Als noodverlichting wordt geplaatst, dan zijn dat minimaal twee armaturen.

Aanvulling uit Arbobesluit

Volgens het Arbobesluit moet een werkgever zorgen dat mensen veilig kunnen werken en vluchten als het licht uitvalt.  Dit betekent dat: 

  • Vluchtwegen, deuren, nooduitgangen en poorten op het traject van vluchtwegen zijn gemarkeerd door signalen.
  • Vluchtwegen en nooduitgangen die bij het uitvallen van verlichting slecht zichtbaar zijn, moeten zijn voorzien van adequate noodverlichting.
  • Arbeidsplaatsen waar werknemers bij lichtuitval gevaar lopen, moeten voorzien zijn van adequate noodverlichting (of medewerkers beschikken over individuele verlichting, als dat niet kan).

Richtlijnen voor projectering en plaatsing

Plaats een armatuur binnen circa 2 meter van:

  • elke uitgang die in noodsituaties wordt gebruikt;
  • trappen: elke trede moet verlicht zijn;
  • alle overige hoogteverschillen;
  • veranderingen in richting en kruisingen van gangen (armatuur zichtbaar in beide richtingen);
  • de vluchtroute buiten het gebouw tot een veilige plaats;
  • EHBO-posten: minimaal 5 lux verticale lichtsterkte op de EHBO-doos;
  • brandblus- en meldapparatuur: minimaal 5 lux verticale lichtsterkte op handbrandmelders, brandblusapparatuur en brandmeldpaneel;
  • hulpmiddelen voor mindervaliden, zoals oproepsystemen of toevluchtplekken.

Bij Elbo ontvang je niet alleen een scherpe offerte, we ondersteunen je ook bij de projectering van noodverlichting.

Vraag advies aan Elbo

Beheer, onderhoud en controle

De eigenaar van het gebouw, of degene die bevoegd is tot het treffen van voorzieningen, is verantwoordelijk voor het beheer, onderhoud en de controle van de noodverlichting. Hieronder vind je de minimale eisen voor adequaat beheer van noodverlichting.

Maandelijkse controle
  • Visuele inspectie of armaturen intact en goed zichtbaar zijn.
  • Functionele test of de noodverlichting aangaat bij stroomuitval.
Jaarlijkse controle
  • Autonomietest, of de noodverlichting zonder netstroom gedurende voorgeschreven tijd blijft branden (60 minuten of langer).
  • Maak alle armaturen schoon voor een optimale lichtopbrengst.
  • Tijdig de accu's vervangen. Bij Zemper standaard om de 5 jaar of om de 10 jaar als je kiest voor het EVO10-assortiment.
Logboek bijhouden
  • Een logboek voor noodverlichting bevat minimaal:
    • type systeem (centraal/decentraal)
    • locatie van armaturen
    • onderhoudsintervallen
    • datum/tijd van tests
    • testresultaten
    • defecten en herstelmaatregelen
  • Werk het logboek bij na elke inspectieronde.

SmartZ: intelligent centraal beheer van noodverlichting

Noodverlichting beheren kost veel tijd en is foutgevoelig, vooral in grote gebouwen, op meerdere locaties of bij armaturen die moeilijk bereikbaar zijn.

Met SmartZ van Zemper heb je altijd inzicht én zekerheid. In de SmartZ-interface zie je altijd en overal de status, storingen en testresultaten. Zo houd je optimale controle over de noodverlichting en verlaag je de beheerkosten.

Ontdek de voordelen van SmartZ

Hulp nodig bij het kiezen van noodverlichting?

Wij denken graag mee over de juiste toepassing van noodverlichting. We adviseren over passende keuzes, maar de verantwoordelijkheid voor correcte installatie en beheer ligt altijd bij de gebouweigenaar of diens gemachtigde.

Met de noodverlichting van Zemper zit je goed: alle armaturen voldoen aan de actuele normen. Zemper biedt bovendien sterke oplossingen, zoals online centraal beheer via SmartZ en duurzame EVO10-armaturen met een levensduur van 10 jaar.

Met onze kennis en hulp krijg je een betrouwbare oplossing die lang meegaat.

Advies op maat voor noodverlichting

Laat voor vrijblijvend advies of een demo je gegevens achter in onderstaand formulier. Eén van onze specialisten neemt zo snel mogelijk contact met je op.